For ages, one narrative has set the terms for identity in the Central Himalayas – that the Nepali language is the authentic “daughter of Sanskrit”, originating in the hills of Khas, of pristine origin and civilised by institutional standardisation by only elites. However, upon peeling off the layer of state institution-driven polish, what lies beneath?…
लेखक: डा. नवराज सुब्बा शताब्दीऔँदेखि मध्य-हिमालय क्षेत्रको पहिचानलाई एउटै न्यारेटिभ (भाष्य) ले नियन्त्रण गर्दै आएको छ— त्यो के भने, नेपाली भाषा केवल संस्कृतको एक ‘शुद्ध छोरी’ हो, जसको जन्म खस मूलको पहाडी कोखबाट भयो र यसलाई सभ्य बनाउने काम केवल उच्च-जातीय विद्वानहरूको साहित्यिक मानकीकरणले मात्र गर्यो। तर, के हुन्छ जब हामी यो संस्थागत जलपलाई पन्छाएर…
Cultural and anthropological rediscovery of eastern Nepal The Stone, Soil and Mundhum unearths Eastern Nepal’s forgotten past. This anthropological study explores the region’s stone, soil, and indigenous roots. Historically, Kathmandu’s dominant narrative buried these local stories. Dr. Nawa Raj Subba discusses the region from Madhes to the Himalayas in historical, linguistic, social anthropological, archaeological, ecological…
पूर्वी नेपालको प्राग–ऐतिहासिक रैथाने आत्माको पुनर्खोज के हाम्रो वास्तविक इतिहास केवल काठमाडौँ-केन्द्रित पुस्तकहरूमा लेखिएका एकाङ्गी कथाहरू जस्तै सीमित छ? राज्यले नियोजित रूपमा गरेको संस्कृतकरणको चमकदार लेपन मुनि दबिएको पूर्वी नेपालको प्राग-ऐतिहासिक रैथाने आत्मालाई ब्युँझाउने एक बेजोड मानवशास्त्रीय विमर्श हो— “ढुङ्गा, माटो र मुन्धुम”। मूर्धन्य अनुसन्धानकर्ता र संस्कृतिविद् डा. नवराज सुब्बाले यस कृतिमा मधेसको मलिलो माटोदेखि…
विषय: साँबा पाछा, वंशीय विविधता, वंशावली संकलन र नातासम्बन्ध नियमन सम्बन्धी नीतिगत सुझावप्रेषक: डा. नवराज सुब्बा १. पृष्ठभूमि तथा समस्याको उठान पूर्वी नेपालको मेवाखोलालाई साँबा पाछा (मिङ्स्रा) को उद्गम थलो मानिन्छ। हाल लिम्बू समुदायभित्र करिब डेढ दर्जन (१५-१८ वटा) साँबा पाछाहरू अस्तित्वमा रहेका अभिलेख पाइन्छन्। साँबा जातिको सांस्कृतिक अध्ययन र प्रवर्द्धनका लागि आपसी एकता कायम…
हाड र छाला नेपाली भाषाको: नेपाली भाषाको रैथाने इतिहास र मानसिक मुक्तिको खोज पुस्तकको परिचय हाड र छाला नेपाली भाषाको नेपाली भाषाको इतिहास, शक्ति संरचना र रैथाने जगको गहिरो अध्ययन हो। यो पुस्तकले नेपाली भाषाको विकासलाई केवल भाषिक विषयका रूपमा होइन, सामाजिक, राजनीतिक र सांस्कृतिक प्रक्रियाका रूपमा हेर्छ। लामो समयदेखि नेपाली राज्यले “एक भाषा, एक भेष,…
कथाडा. नवराज सुब्बा बेलायतको त्यो सानो सहरमा बिहान ढिलो उज्यालो हुन्थ्यो। झ्यालबाहिर धुम्म कुहिरो लाग्थ्यो, सडक चिल्ला तर सुनसान। घरअगाडि आँगन वरपर घाँस बराबर काटिएको। पर परसम्म उस्तै उस्तै देखिने घरहरू। उस्तै ढोका। उस्तै झ्याल। वीरबहादुर बिहान पाँचै बजे उठ्थे। नेपालमा हुँदा पनि उनको बानी त्यही थियो। यहाँ आएपछि पनि फेरिएन। उनी चिया पकाउँथे। बिजुलीको…
