कथाडा. नवराज सुब्बा बेलायतको त्यो सानो सहरमा बिहान ढिलो उज्यालो हुन्थ्यो। झ्यालबाहिर धुम्म कुहिरो लाग्थ्यो, सडक चिल्ला तर सुनसान। घरअगाडि आँगन वरपर घाँस बराबर काटिएको। पर परसम्म उस्तै उस्तै देखिने घरहरू। उस्तै ढोका। उस्तै झ्याल। वीरबहादुर बिहान पाँचै बजे उठ्थे। नेपालमा हुँदा पनि उनको बानी त्यही थियो। यहाँ आएपछि पनि फेरिएन। उनी चिया पकाउँथे। बिजुलीको…
– डा. नवराज सुब्बा १. उघारो (भूमिका) विदेशी र संस्कृतका कडा एवम् भद्दारूपी शब्दहरूको ओइरोले जब नेपाली भाषाको सग्लो र चोखो रूप धमिलिन थाल्यो, तब २०१३ सालतिर बनारसको माटोबाट एउटा बलियो चेत जाग्यो— ‘झर्रोवादी आन्दोलन’। महानन्द सापकोटा, बालकृष्ण पोखरेल, र तारानाथ शर्माजस्ता भाषाका हस्तीहरूले सुरु गरेको यो अभियान कुनै जात वा धर्मविशेषको लहड थिएन। यो…
The Meeting of the Old Rhythm and the Consciousness of Modernity. The Mundhum Aesthetics is a profound philosophical document in which the sounds of the Kirat civilisation that have disappeared are brought up to date with current thought. Mundhum is not merely a collection of chants and rituals; it is a sort of aesthetic vision,…
नेपाली भाषाको वर्णविन्यास, संस्कृतिकरण र देवनागरी भाषाहरूबाट सिकाइको सम्भावना डा. नवराज सुब्बा सारांश नेपाली भाषामा पछिल्ला दशकहरूमा “संगीत” लाई “सङ्गीत”, “अंग्रेजी” लाई “अङ्ग्रेजी”, “संघ” लाई “सङ्घ” जस्ता रूपहरूमा मानकीकरण गर्ने प्रवृत्ति देखिएको छ। यस प्रक्रियालाई भाषिक शुद्धीकरणको रूपमा प्रस्तुत गरिए पनि यसभित्र संस्कृतनिष्ठ वर्णविन्यास, ध्वनिवैज्ञानिक आग्रह तथा भाषिक शक्ति संरचनाको प्रभाव देखिन्छ। यस लेखले नेपाली…
नेपाली भाषाको शुद्धीकरण, संस्कृतिकरण र बहुभाषिक नेपालको भाषिक भविष्यः एक विऔपनिवेशिक तथा संवैधानिक विमर्श परिचय नेपालमा प्रत्येक वर्ष मनाइने भाषा दिवसले नेपाली भाषाको संरक्षण, विकास र प्रयोगबारे बहसलाई पुनर्जीवित गर्छ। “नेपाली भाषालाई शुद्ध पारौँ” भन्ने नारा सतही रूपमा हेर्दा भाषिक अनुशासन र मानकीकरणको पक्षमा देखिए पनि यसको भित्री तहमा भाषिक शक्ति, सांस्कृतिक प्रभुत्व र पहिचानको…
(अध्ययन र अनुभवमा आधारित कार्यपत्रको सार)— डा. नवराज सुब्बा मानव जीवन र समाजलाई गहिरोसँग बुझ्न केवल भौतिक विज्ञान वा सतही समाजशास्त्र मात्र पर्याप्त हुँदैन। स्वास्थ्य मनोविज्ञान र चिकित्सा मानवशास्त्रमा तीन दशक लामो अनुभव र ५० भन्दा बढी पुस्तकहरूको लेखनपछि मैले के महसुस गरेको छु भने, कुनै पनि समाजलाई पूर्ण रूपमा बुझ्न संस्कृति, धर्म, दर्शन र…
सुशासनको नयाँ किरण: सरकारी सम्पत्ति र संस्कृतिको संरक्षणमा पलाएको आशा विचार विमर्श– डा. नवराज सुब्बा हाल नेपालको राजनीतिक र सामाजिक क्षितिजमा एउटा नयाँ हलचल देखिएको छ। राजनीतिक परिवर्तनका ठूला–ठूला लहरहरूले समाजको सतहलाई मात्र होइन, गहिराइलाई पनि झकझक्याएको छ। परिवर्तन आफैँमा एउटा आँधी हो, जसले पुराना र जीर्ण सोचहरूलाई उखेलेर नयाँ सम्भावनाका बिरुवाहरू रोप्ने गर्दछ। लामो…
