Blog

  • Stone, Soil and Mundhum

    Cultural and anthropological rediscovery of eastern Nepal The Stone, Soil and Mundhum unearths Eastern Nepal’s forgotten past. This anthropological study explores the region’s stone, soil, and indigenous roots. Historically, Kathmandu’s dominant narrative buried these local stories. Dr. Nawa Raj Subba discusses the region from Madhes to the Himalayas in historical, linguistic, social anthropological, archaeological, ecological…

  • ढुङ्गा, माटो र मुन्धुम

    पूर्वी नेपालको प्राग–ऐतिहासिक रैथाने आत्माको पुनर्खोज के हाम्रो वास्तविक इतिहास केवल काठमाडौँ-केन्द्रित पुस्तकहरूमा लेखिएका एकाङ्गी कथाहरू जस्तै सीमित छ? राज्यले नियोजित रूपमा गरेको संस्कृतकरणको चमकदार लेपन मुनि दबिएको पूर्वी नेपालको प्राग-ऐतिहासिक रैथाने आत्मालाई ब्युँझाउने एक बेजोड मानवशास्त्रीय विमर्श हो— “ढुङ्गा, माटो र मुन्धुम”। मूर्धन्य अनुसन्धानकर्ता र संस्कृतिविद् डा. नवराज सुब्बाले यस कृतिमा मधेसको मलिलो माटोदेखि…

  • साँबा मिङ्स्रा सङचुम्भोलाई नीतिगत सुझाव पत्र

    विषय: साँबा पाछा, वंशीय विविधता, वंशावली संकलन र नातासम्बन्ध नियमन सम्बन्धी नीतिगत सुझावप्रेषक: डा. नवराज सुब्बा १. पृष्ठभूमि तथा समस्याको उठान पूर्वी नेपालको मेवाखोलालाई साँबा पाछा (मिङ्स्रा) को उद्गम थलो मानिन्छ। हाल लिम्बू समुदायभित्र करिब डेढ दर्जन (१५-१८ वटा) साँबा पाछाहरू अस्तित्वमा रहेका अभिलेख पाइन्छन्। साँबा जातिको सांस्कृतिक अध्ययन र प्रवर्द्धनका लागि आपसी एकता कायम…

  • |

    हाड र छाला नेपाली भाषाको

    हाड र छाला नेपाली भाषाको: नेपाली भाषाको रैथाने इतिहास र मानसिक मुक्तिको खोज पुस्तकको परिचय हाड र छाला नेपाली भाषाको नेपाली भाषाको इतिहास, शक्ति संरचना र रैथाने जगको गहिरो अध्ययन हो। यो पुस्तकले नेपाली भाषाको विकासलाई केवल भाषिक विषयका रूपमा होइन, सामाजिक, राजनीतिक र सांस्कृतिक प्रक्रियाका रूपमा हेर्छ। लामो समयदेखि नेपाली राज्यले “एक भाषा, एक भेष,…

  • फर्किन नसकिने बाटो

    कथाडा. नवराज सुब्बा बेलायतको त्यो सानो सहरमा बिहान ढिलो उज्यालो हुन्थ्यो। झ्यालबाहिर धुम्म कुहिरो लाग्थ्यो, सडक चिल्ला तर सुनसान। घरअगाडि आँगन वरपर घाँस बराबर काटिएको। पर परसम्म उस्तै उस्तै देखिने घरहरू। उस्तै ढोका। उस्तै झ्याल। वीरबहादुर बिहान पाँचै बजे उठ्थे। नेपालमा हुँदा पनि उनको बानी त्यही थियो। यहाँ आएपछि पनि फेरिएन। उनी चिया पकाउँथे। बिजुलीको…

  • नेपाली भाषाको झर्रो रूप र यसका रैथाने जराहरू

    – डा. नवराज सुब्बा १. उघारो (भूमिका) विदेशी र संस्कृतका कडा एवम् भद्दारूपी शब्दहरूको ओइरोले जब नेपाली भाषाको सग्लो र चोखो रूप धमिलिन थाल्यो, तब २०१३ सालतिर बनारसको माटोबाट एउटा बलियो चेत जाग्यो— ‘झर्रोवादी आन्दोलन’। महानन्द सापकोटा, बालकृष्ण पोखरेल, र तारानाथ शर्माजस्ता भाषाका हस्तीहरूले सुरु गरेको यो अभियान कुनै जात वा धर्मविशेषको लहड थिएन। यो…

  • Mundhum Aesthetics

    The Meeting of the Old Rhythm and the Consciousness of Modernity. The Mundhum Aesthetics is a profound philosophical document in which the sounds of the Kirat civilisation that have disappeared are brought up to date with current thought. Mundhum is not merely a collection of chants and rituals; it is a sort of aesthetic vision,…