पूर्वी नेपालको प्राग–ऐतिहासिक रैथाने आत्माको पुनर्खोज के हाम्रो वास्तविक इतिहास केवल काठमाडौँ-केन्द्रित पुस्तकहरूमा लेखिएका एकाङ्गी कथाहरू जस्तै सीमित छ? राज्यले नियोजित रूपमा गरेको संस्कृतकरणको चमकदार लेपन मुनि दबिएको पूर्वी नेपालको प्राग-ऐतिहासिक रैथाने आत्मालाई ब्युँझाउने एक बेजोड मानवशास्त्रीय विमर्श हो— “ढुङ्गा, माटो र मुन्धुम”। मूर्धन्य अनुसन्धानकर्ता र संस्कृतिविद् डा. नवराज सुब्बाले यस कृतिमा मधेसको मलिलो माटोदेखि…
नेपाली भाषाको शुद्धीकरण, संस्कृतिकरण र बहुभाषिक नेपालको भाषिक भविष्यः एक विऔपनिवेशिक तथा संवैधानिक विमर्श परिचय नेपालमा प्रत्येक वर्ष मनाइने भाषा दिवसले नेपाली भाषाको संरक्षण, विकास र प्रयोगबारे बहसलाई पुनर्जीवित गर्छ। “नेपाली भाषालाई शुद्ध पारौँ” भन्ने नारा सतही रूपमा हेर्दा भाषिक अनुशासन र मानकीकरणको पक्षमा देखिए पनि यसको भित्री तहमा भाषिक शक्ति, सांस्कृतिक प्रभुत्व र पहिचानको…
कविता— डा. नवराज सुब्बा म सधैं कवि हुँदिन—कहिलेकाहीँ एउटा पुरानो हुलाकी बन्छु,जसको झोलामा चिठीहरू छन्तर ठेगाना भने मेटिइसकेको छ।म जब शब्दहरू टिप्छु,ती अक्षर हुँदैनन्—खोलाको किनारमा आफै उम्रिएका ढुंगाजस्ता हुन्छन्,जहाँ हावा र खोलाको सललको संगीतलेआफ्नो गोप्य कथा सुनाइरहेको हुन्छ। चौतारीमा बसेको त्यो समयअहिले पनि मभित्र जिउँदै छ—हावाले पातहरूलाई सम्झाउँदैमलाई तिम्रो नाम सुम्सुम्याइदिन्छ,र म सोच्छु,यो गफ हो…
मुन्धुमी सौन्दर्यबोध: किरात जीवन-दर्शन र काव्यिक चेतना डा. नवराज सुब्बा मुन्धुमी सौन्दर्यबोध: आदिम लय र आधुनिक चेतनाको महासङ्गम ‘मुन्धुमी सौन्दर्यबोध’ किरात सभ्यताको आदिम ध्वनि र आधुनिक चिन्तनको एउटा अनुपम दार्शनिक दस्तावेज हो। मुन्धुम केवल मन्त्र र ऋचाहरूको सङ्ग्रह मात्र होइन; यो त जीवन, प्रकृति र ब्रह्माण्डलाई हेर्ने एउटा अगाध ‘सौन्दर्यशास्त्रीय दृष्टि’ र शाश्वत जीवन-पद्धति हो।…
~पुस्तक लोकार्पण~ शीर्षक: प्राचीन नेपालको पुनरुत्थान: किराँती रैथाने इतिहास र शोध पद्धतिलेखक: डा. नवराज सुब्बाउपलब्ध: ओपन एक्सेस रिपोजिटरीमा निःशुल्कThe Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)ISBN (Paperback): 9789937-9958-3-2ISBN (eBook): 9789937-9958-2-5 प्राक्कथन नेपालको इतिहास धेरै समयसम्म लिखित दस्तावेज र दरबारिया वर्णनमा मात्र सीमित रह्यो। यसले हाम्रा प्राचीन जराहरूलाई छायामा पार्यो। यो पुस्तक “प्राचीन नेपालको पुनरुत्थान”…
The Bon-Kirat Substrate: Reclaiming Nepal’s Archaic Religious History as a Himalayan Ritual Multiplex (1500 BCE–300 CE) Dr. Nawa Raj Subba ABSTRACT This review paper examines interdisciplinary evidence to conclude that the syncretic matrix of Bon and indigenous Kirat traditions served as the basic ceremonial substrate for all subsequent organised religion in Nepal. In contrast to…
— डा. नवराज सुब्बा परिचय पूर्वी नेपालको हिमाली जिल्ला ताप्लेजुङलाई साधारण रूपमा हेर्दा पनि यो ठाउँ प्रतिभाको भण्डारजस्तै लाग्छ। यहीं जन्मिएका धेरै सपूतहरूले देशका विभिन्न क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान पुर्याए। कोही राजनीतिमा, कोही प्रशासनमा, कोही सेवामा समर्पित भएर आफ्नो भूमिकामा उज्यालो थपिदैं गए। ती सबैको नाम यस सानो लेखमा समेट्नु सम्भव छैन। यस लेखको मुख्य उद्देश्य…
