Blog

  • |

    सेन किरात र थारू सम्बन्ध

    सेन, किरात र थारू सम्बन्ध: भाषा फेरिए पनि बाँकी रहने पुर्ख्यौली इतिहास नवराज सुब्बा सारांश यस लेखमा सेनकालीन स्यामोहर, थारूको उत्पत्तिसम्बन्धी अध्ययन, किरात मुन्धुम र लिम्बू वंशावलीको तुलनात्मक समीक्षा गरिएको छ। अध्ययनको उद्देश्य सेनहरूको उत्पत्ति र स्थानीय विकास, किरात नेतृत्वसँगको सम्बन्ध तथा थारू भाषिक उपस्थितिको ऐतिहासिक अर्थ स्पष्ट पार्नु हो। उपलब्ध लिखत, प्रकाशित अनुसन्धान र…

  • |

    ओऽऽ रिल्लो… तुङदुङ्गेको सृष्टियात्रा

    “ओऽऽऽ रिल्लो… तुङदुङ्गेको सृष्टियात्रा” मुन्धुमी चेतना, आदिवासी जीवनदर्शन र समकालीन मानवीय प्रश्नलाई हाक्पारेको गेय लयमा उनेर रचिएको खण्डकाव्य हो। यसका केन्द्रीय पात्र तुङदुङ्गे इतिहासका योद्धा मात्र होइनन्। उनी सृष्टिको रहस्य खोज्ने यात्री, प्रकृतिको भाषा सुन्ने चिन्तक र आफ्नै अन्तरात्मासँग युद्ध गर्ने मानव प्रतिनिधि हुन्। माटो, पानी, अग्नि, पवन र आकाशसँग संवाद गर्दै तुङदुङ्गे जीवन, न्याय,…

  • आदिवासी खण्डकाव्य “ओऽऽ रिल्लो…तुङदुङ्गेको सृष्टियात्रा

    – विक्रम सुब्बा पृष्ठभूमि “ओऽऽ रिल्लो…तुङदुङ्गेको सृष्टियात्रा” खण्डकाव्यको सुरुवात ब्रह्माण्डको शून्यबाट हुन्छ। त्यहाँ न समय छ, न प्रकाश, न ध्वनि केवल मौन र शून्यता मात्र छ। त्यस मौनताबाट पहिलो स्पन्दन उत्पन्न हुन्छ, जसले सृष्टिको सुरुवात गर्छ। यही स्पन्दनबाट आकाश, पृथ्वी, जल, अग्नि र वायु जन्मिन्छन्। यी तत्वहरू केवल भौतिक वस्तु होइनन्, बरु जीवन र चेतनाका…

  • खण्डकाव्य संवादमा सहजकर्ता बन्दै नवराज सुब्बा

    -भूषण ढुङ्गेल पृष्ठभूमि साहित्यको सम्बन्ध मानवजातिसँग रहेको छ। त्यसैले मान्छेसँग सम्बन्धित कुनै पनि विषय वा क्षेत्र साहित्यबाट दूर रहन सक्दैन । समाज, संस्कृति अथवा लोकजीवनका विविध आयामहरू साहित्यका विषयवस्तु हुन सक्दछन् । साहित्यको प्राचीनतम वा सर्वप्रिय विधाका रूपमा परिचित काव्यविधाले त झन् विशेष स्थान बनाएको छ। त्यसैकारण काव्यमा विभिन्न विषयहरू समेटिंदै आएको देखिन्छ । डा….

  • खण्डकाव्य ओऽऽऽ रिल्लो

    “ओऽऽऽ रिल्लो… तुङदुङ्गेको सृष्टियात्रा” मुन्धुमी चेतना, आदिवासी जीवनदर्शन र समकालीन मानवीय प्रश्नलाई हाक्पारेको गेय लयमा उनेर रचिएको खण्डकाव्य हो। यसका केन्द्रीय पात्र तुङदुङ्गे इतिहासका योद्धा मात्र होइनन्। उनी सृष्टिको रहस्य खोज्ने यात्री, प्रकृतिको भाषा सुन्ने चिन्तक र आफ्नै अन्तरात्मासँग युद्ध गर्ने मानव प्रतिनिधि हुन्। माटो, पानी, अग्नि, पवन र आकाशसँग संवाद गर्दै तुङदुङ्गे जीवन, न्याय,…

  • Flesh and Bone: The Indigenous Essence of the Nepali Language

    For ages, one narrative has set the terms for identity in the Central Himalayas – that the Nepali language is the authentic “daughter of Sanskrit”, originating in the hills of Khas, of pristine origin and civilised by institutional standardisation by only elites. However, upon peeling off the layer of state institution-driven polish, what lies beneath?…